Door 30 augustus 2012 0 Comments

Oplossing financiële problemen volgens MenS

Door Hans van Steenbergen

Oorzaken financiële crisis
Het huidige financiële systeem heeft in sterke mate eigenschappen van een piramidespel. Dit is het gevolg van geld scheppen op basis van schuld in combinatie met gebruik van rente, waarbij banken geen geld in omloop brengen om de rente te kunnen betalen. Ook zien we dat overheden structureel teveel geld uitgeven. Tot op zekere hoogte is het geen probleem dat overheden meer uitgeven dan wat ze aan belastinggelden ontvangen, mist het om zinvolle investeringen gaat. Daarnaast is onder lobbydruk van (centrale) banken de regelgeving versoepeld. Het gevolg hiervan is dat de omvang van de financiële sector in de afgelopen 20 jaar explosief is gegroeid, gelijk een kankergezwel. De prijzen van woningen explodeerde (in Nederland driemaal duurder in 15 jaar tijd). Het fenomeen derivaten (risicovolle financiële producten) bestond in 1995 bijna niet en heeft nu een omvang gekregen van meer dan 10 maal het wereldinkomen. In bijna in alle markten zijn grote speculatieve bubbels ontstaan.

Oplossen financiële crisis
Het is opvallend dat sinds 2008 niets is gedaan aan het schuldenprobleem. Sterker, het schuldenprobleem is nog veel groter gemaakt dan het al was. Uit de recente opmerking van ECB-president Draghi (men zal ALLES doen om de Euro te redden) mogen we opmaken dat de kankerpatiënt nu zo ongeveer de terminale fase heeft bereikt en men uit wanhoop niet meer weet wat te doen om het huidige zieke systeem in stand te houden. Partij voor Mens en Spirit is van mening dat we het huidige zieke systeem NIET in stand moeten willen houden. Het dient primair de belangen van de happy few, de bekende ‘1%’. En niet die van de burger, de ‘other 99%’. Globaal hebben we twee mogelijkheden om van het huidige zieke systeem af te komen. Dit kan door actief de euthanasie spuit erin te zetten en of door (liefdevolle) “stervensbegeleiding”.

Bij het scenario van actieve euthanasie nationaliseren we in één klap (vrijwel) alle financiële instellingen en knippen we alle onzin er tussenuit. Hierdoor wordt de omvang van de financiële sector ongeveer gehalveerd. Het gezonde deel wat er dan nog over blijft brengen we onder in een nieuwe coöperatieve gemeenschapsbank die van en voor ons allemaal is. Dit scenario past in een noodsituatie waarin we acuut moeten acteren, of doordat de kiezer zo’n ingreep eist van de politiek.

“In het scenario van liefdevolle stervensbegeleiding gaan we ons beschermen tegen risico’s die het omvallen van een ziek systeem met zich meebrengt. “

Het eigen vermogen van banken is in Nederland nu ongeveer € 120 miljard. Hier heeft de overheid al ongeveer € 60 miljard voor betaald (ABN-AMRO en ING). Van het resterende deel moet volgens internationale afspraken over waardering van de posten op de balans van banken nog ongeveer € 53 miljard aan oninbare leningen worden afgeboekt. Per saldo blijft nog maar een hele kleine stap over om ze te nationaliseren.

In het scenario van liefdevolle stervensbegeleiding gaan we ons beschermen tegen risico’s die het omvallen van een ziek systeem met zich meebrengt. Hierbij gaan we ABN-AMRO bank (al in bezit van onze overheid) omvormen tot de gewenste coöperatieve gemeenschapsbank en de gezonde delen van gewone banken geleidelijk aan hier naartoe overhevelen. De giftige rommel, die als gevolg van het niets en niemand ontziende streven naar winst is ontstaan, laten we bij de gewone banken achter. Dit scenario past in een situatie waarin meer tijd beschikbaar is om te handelen en de kiezers niets doen.

De vervolgstap bij beide scenario’s is het omzetten van de gespaarde (pensioen)gelden in een tegoed op de (levensloop) spaarregeling bij de coöperatieve gemeenschapsbank. Dit zorgt voor de middelen die we nodig hebben om de staatschuld en de hypotheken op een nieuwe manier te kunnen financieren en komt in de plaats van het aloude ‘weggeven’ van publieke bezittingen onder het mom van privatiseren aan de ‘happy few’. Hierbij kunnen we ook een grootschalige ‘sale and lease back formule toepassen. We verkopen dan feitelijk de publieke bezittingen aan de coöperatieve gemeenschapsbank. Hiermee alleen al kunnen we in Nederland circa € 300 miljard aan staatschuld afboeken. De overheid betaald voor het gebruik van deze bezittingen dan een vorm van huur. Dit zou de overheid ook bij privatiseren van de publieke middelen moeten betalen. Het voordeel van de ‘sale and leaseback’ formule met de gemeenschapsbank is dat met een simpele administratieve handeling de staatsschuld grotendeels ophoudt te bestaan en niemand wordt bevoor- of benadeeld.

“MenS is van mening dat het leven zelf het belangrijkste goud is.”

Creatie van geld in eigen handen
Creatie van geld is nu (primair) gekoppeld aan creatie van schuld en wordt nu door particuliere banken gedaan. MenS wil dat de coöperatieve gemeenschapsbank voortaan voor de creatie van geld zorgt. Om te voorkomen dat net als nu structureel teveel geld in omloop wordt gebracht, moet geld gekoppeld worden aan iets met en reële waarde. Veel mensen denken hierbij aan het koppelen van geld aan goud. Het probleem hierbij is echter dat we dan weer alle macht buiten onszelf, bij een kleine groep mensen leggen. En juist die mensen hebben al een paar duizend jaar laten zien de verleiding niet te kunnen weerstaan hier misbruik van te maken. Dit willen we niet meer, dus moeten we zorgen dat we zelf het beheer over het systeem krijgen. MenS is van mening dat het leven zelf het belangrijkste goud is. Niet de ‘blingbling’ in bankkluizen. In lijn met deze visie willen we de bron voor creatie van geld baseren op recht op leven en recht op werk met een eerlijke beloning (artikel 3 en artikel 23 van de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens). Bij dit nieuwe systeem hoeft niemand meer arm en/of werkloos te zijn omdat er niet voldoende geld op de juiste plaats en of moment aanwezig zou zijn. Wij, de mensen zelf zijn dan immers de bron voor creatie van het geld dat nodig is voor het ondersteunen van ons leven. Geld zien we hierbij als administratieve afspiegeling van recht op leveren en gebruik van energiewaarden. Het administratief technisch systeem dat hieronder ligt is gebaseerd op het goudsmidmodel dat we in Europa gedurende lange tijd gebruikt hebben. Hierop hebben we slechts enkele noodzakelijke aanpassingen gemaakt.

Afschaffen van rente en inflatie
Rente en inflatie zijn ethisch gezien beiden een vorm van diefstal. Gebruik van rente leid tot scheefgroei tussen arm en rijk, groeidwang en mede als gevolg hiervan ook tot aantasting van het milieu. De groei is nodig om de rentekosten te kunnen betalen anders loopt het systeem vast. Partij voor Mens en Spirit wil net als een groot deel van de kiezers dat rente wordt afgeschaft. Praktisch probleem is dat mensen op grote schaal hun geld oppakken en dit bij een andere bank (in het buitenland) onderbrengen, die wel rente betaalt. En dat de (pensioen)spaarder voor inflatie gecompenseerd moeten worden en de te maken kosten door de bank gedekt moeten worden. Oplossing is dat banken niet meer zelf de hoogte van de rente mogen bepalen, maar dat de overheid dit per land apart doet. Hiermee lossen we meteen ook het probleem met het ‘Libor schandaal’ op. De bedoeling is dat de overheid de hoogte van de rente die mensen over hun pensioen en overig spaargeld ontvangen expliciet koppelt aan de gemiddelde jaarlijkse loonsverhoging. Dit is in lijn met de theorie die over tijdvoorkeurvoeten, intergenerationele calculatiemodellen en evenwichtige economische groeimodellen op universiteiten wordt onderwezen. Ook is dit in lijn met de ontwikkelingen zoals die bijvoorbeeld in de afgelopen honderd jaar zijn geweest.

Zodra bedrijven en werknemers met hun jaarlijkse rituele dans ophouden de prijzen en lonen te verhogen, komt dit deel van de rente te vervallen. (In de periode van 1970 tot en met 2012 zijn de lonen in Nederland verzesvoudigd. Ongeveer 95% van de loonsverhoging bestond uit correctie voor inflatie). Bij de te betalen rente wordt nog een kleine door de overheid te bepalen toeslag van ca. 0,5% op de te ontvangen rente toegepast, om de kosten van de bank te dekken. In Denemarken blijkt dit idee bij hun hypotheek obligatiesysteem al ruim twee eeuw goed te werken. Dit idee kan het best functioneren in landen die een eigen valuta hebben waarvan de wissel- koers ten opzichte van andere landen kan wijzigen. En wel zodanig dat met het aanpassen van de wisselkoers, als correctie op verschil in inflatie tussen de verschillende landen kan worden voorkomen dat geld op grote schaal naar het buitenland wordt verplaatst. Binnen het huidige systeem met de Euro is deze aanpassing voor verschil in rente en inflatie niet goed mogelijk.

Beperken van speculatie
Nederland is overwegend een christelijk land. In de tien geboden staat duidelijk ‘gij zult niet stelen’.  Geld wordt nu voor ca. 95% van het totale transactiebedrag in de wereld voor speculatieve doeleinden misbruikt. Banken en speculanten maken hier grote winsten mee, winsten die in werkelijkheid niet bestaan. Bedrijven en grote groepen burgers zijn hier steeds de dupe van. Voor het functioneren van de reële economie hebben we deze speculatieve onzin niet nodig. Met het invoeren van een transactiebelasting, (vrijwel) volledig verbieden van derivaten en het aanpakken van andere niet wenselijk geachte vormen van speculatieve transacties, willen we het speculatieve misbruik van geld tot een minimum beperken.

“Met het ESM wordt het schuldenprobleem in Europa niet opgelost, maar nog veel groter gemaakt dan het nu al is. Hiermee maken we van Europa een schuldenunie.”

Stoppen Europees Stabiliteit Mechanisme (ESM)
Naar onze stellige overtuiging is de organisatie ESM ondemocratisch. Een illustratief voorbeeld hiervan is dat de inkt voor het ondertekenen van het ESM verdrag nog niet droog was of we kregen vanuit Brussel al een veeg uit de pan. Kleine landen moesten voortaan hun mond moeten houden, Nederland is alleen maar goed is om bij te dragen aan deze bodemloze put. Volgens het ESM verdrag genieten functionarissen en de organisatie immuniteit. Concreet betekent dit dat de kleine groep mensen die hiervoor werkzaam is, niet democratisch is gekozen en nergens verantwoording voor hoeven af te leggen. De officiële doelstelling van het ESM is landen die financiële problemen hebben te helpen. Met het ESM wordt het schuldenprobleem in Europa niet opgelost, maar nog veel groter gemaakt dan het nu al is. Hiermee maken we van Europa een schuldenunie. Vermoedelijke onderliggende reden om dit te doen, is om dit te gebruiken als middel om tegen de wens van de kiezers in, van Europa één land te maken. Een andere doelstelling van het ESM is om voor € 1000 miljard aan leningen – die banken af moeten boeken omdat die oninbaar zijn – via een omweg op het bordje van de belastingbetalers te leggen.

Wij hopen dat het gerechtshof in Duitsland op 12 september 2012 uitspreekt dat Duitsland hier niet aan mee mag doen. Dan zal er een noodzaak ontstaan om het schuldenprobleem nu eindelijk eens echt op te lossen.

Bruto Nationaal Geluk in plaats van Bruto Nationaal Inkomen
Het meten van het Bruto Nationaal Product (BNP) was gedurende lange tijd een redelijke graadmeter voor welvaart, en in mindere mate ook voor het welzijn in een land. De laatste jaren zien we dat een steeds groter deel van het BNP bestaat uit economie óm de economie. Deze meeteenheid zegt steeds minder over het niveau van de welvaart en het welzijn van de mensen in een land. Het gaat er juist om dat we een dienende economie hebben die focust op het voorzien in reële behoefte en bijdraagt aan duurzaam geluk van alle mensen en alles wat leeft. Dit is waar partij voor Mens en Spirit voor wil gaan. Vandaar ook de slogan van ons verkiezingsprogramma 2012: ‘Breng het hart naar de politiek’.

Nieuw sociale zekerheid systeem
Het huidige sociale zekerheidssysteem in Nederland en de rest van Europa bestaat uit een nodeloos ingewikkelde lappendeken aan verschillende regelingen. Hierop wordt nu al vele jaren dermate veel op bezuinigd, dat hiervan in een aantal landen bijna niets meer van over is gebleven. Wij willen dat er een nieuwe sociale zekerheid systeem wordt ingevoerd. Dit dient te bestaan uit een basis en een aanvullend deel, van toepassing voor alle werkenden (zowel werknemers als zelfstandigen).

Het basisdeel noemen wij het garantie-inkomen. Dit is een leeftijdsafhankelijke regeling die voor alle mensen van toepassing is. Voor jongeren lijkt dit veel op de huidige kinderbijslag en studiebeurs. Het bedrag van de nieuwe regeling wordt verhoogd zodat met deze regeling in de noodzakelijke levensbehoefte kan worden voorzien. Dit is nu niet het geval. Voor ouderen lijkt het op de Algemene Ouderdom Wet (AOW) zoals we dat nu kennen. Voor alle overige mensen wordt het een alternatief voor de ziekte-, werkloosheid- en arbeidsongeschiktheidswetten en de grote reeks aan overige regelingen die we hier nu voor hebben. Voor de hoogte van het bedrag van deze regeling gaan we voor een alleenstaande uit van ongeveer € 1.000,- netto per maand. De kosten van het garantie-inkomen betalen we uit de publieke middelen. Het aanvullende deel bestaat uit een levensloopspaarregeling. Mensen kunnen hierbij zelf sparen voor een aanvullend inkomen op het garantie-inkomen bij ziekte, werkloosheid, arbeidsongeschiktheid en pensioen. Dit idee is gebaseerd op het levensloopspaarregeling systeem zoals dat in Singapore al geruime tijd wordt toegepast en goed functioneert.

Nieuw pensioensysteem
De Algemene Ouderdom Wet (AOW) blijft bestaan maar wordt voortaan garantie-inkomen voor ouderen genoemd. Volgens de overheid zijn we in Nederland een aantal jaren geleden begonnen met het vormen van een AOW spaarpot. Dit jaar zou al een bedrag van € 55 miljard zijn gespaard om de kosten van de vergrijzing in de toekomst te kunnen betalen. In praktijk blijkt dat deze AOW spaarpot niet bestaat. Als gevolg van de vergrijzing gaan de kosten van het garantie-inkomen voor ouderen in de komende jaren ongeveer verdubbelen. MenS is van mening dat een publiek debat gevoerd moet worden over hoe we de kosten hiervan in de toekomst gaan betalen.

Sinds 2006 wordt in de media al aandacht gegeven aan het fenomeen ‘Woekerpolissen’ (ter aanvulling van het pensioen). Voor een groot deel van de mensen is dit probleem nu nog steeds niet opgelost. Wij zijn van mening dat dit probleem binnen een paar maanden definitief opgelost moet worden. De oplossing waar wij voor staan moet beter zijn dan de ‘Wabeke’ regeling waar nu vanuit wordt gegaan. Bij de ‘Wabeke’ regeling wordt immers nog steeds ongeveer driemaal zoveel kosten in rekening gebracht dan nodig is.

Op dit moment klotst ruim € 950 miljard aan gespaard pensioengeld de wereld rond, ziekelijk op zoek naar rendement (dat er niet is). Het huidige systeem draagt bij aan de vorming van speculatieve bubbels, is niet transparant en zorgt voor onnodige risico’s doordat het in het huidige systeem niet duidelijk is van wie het gespaarde pensioengeld is. Het was voor de overheid en het bedrijfsleven lange tijd mogelijk om een groot bedrag uit het ABP en overige pensioenfondsen te halen. Wij zijn van mening dat de overheden en de bedrijven die dit hebben gedaan, het door hen ‘geleende bedrag met rente aan de pensioenfondsen van hun werknemers terug moeten betalen.

“Mensen die voor het verzorgen van het nieuwe pensioensysteem overbodig worden
kunnen iets nuttigs gaan doen, zoals bijvoorbeeld windmolens in elkaar schroeven.”

Bij het huidige pensioensysteem geloven we in het idee van rente krijgen. In de praktijk is dit niet meer dan een grote fopspeen. Er bestaat niet zoiets als rente krijgen. Het komt niet als een cadeautje uit de lucht vallen. Er is altijd iets of iemand die waar dan ook ter wereld, in welke vorm dan ook, de kosten van deze rente betaald. Via de rente in onze hypotheken, huren en alle andere goederen en diensten die we kopen, betalen we dit over het algemeen zelf. Voor de hele kermis die we nu hebben opgetuigd maken we veel overbodige kosten. Bij het nieuwe aanvullende pensioensysteem willen we alle pensioenfondsen afschaffen en vervangen door een levensloopspaarregeling. Dit is vergelijkbaar met een spaarregeling bij een bank, maar voortaan bij de coöperatieve gemeenschapsbank. Het door mensen in het verleden gespaarde recht op pensioen wordt omzetten in een tegoed op de nieuwe levensloopspaarregeling. De rente die op de gespaarde tegoeden van de levensloop spaarregeling van mensen wordt bijgeschreven, is gelijk aan de gemiddelde jaarlijkse loonsverhoging. Hiermee lossen we meteen de discussie op van welke rekenrente we uit moeten gaan en wat nu de juiste dekkingsgraad van de pensioenfondsen is. Door invoering van het nieuwe pensioensysteem hebben we veel minder mensen nodig voor het beheer hiervan. Mensen die voor het verzorgen van het nieuwe pensioensysteem overbodig worden kunnen iets nuttigs gaan doen, zoals bijvoorbeeld windmolens in elkaar schroeven.

Nieuw belastingsysteem
Enkele jaren geleden hebben we samen met het voormalig Centrum voor Werk en Inkomen (CWI) en het Centraal Plan Bureau (CPB) een aantal plannen uitgewerkt. Deze planner passen bij de slogan van de belastingdienst ‘Leuker kunnen we het niet maken, wel gemakkelijker’. Met deze plannen kunnen we de deuk die de economie sinds 2008 heeft opgelopen repareren en hoeven we minder te bezuinigen. In het Belasting- en banenplan ‘Gelijk oversteken’, wat we in ons verkiezingsprogramma uit 2010 hebben beschreven wordt het met een relatief kleine aanpassing van het huidige belastingsysteem mogelijk om op grote schaal geld voor uitkeringen te ruilen voor extra reguliere banen. De slogan voor dit plan is ‘Vijf werknemers halen, vier werknemers betalen’.

“Door invoeren van de transactiebelasting wordt deze ongelijke behandeling voor een groot deel opgelost.”

In ons verkiezingsprogramma 2012 gaan we in op het meest eenvoudige, eerlijke en efficiënte belastingsysteem dat we kunnen bedenken. Hierbij wordt met een overgangsregeling de BTW en belasting op arbeid afgeschaft en vervangen door een transactiebelasting. Het tarief van de transactiebelasting wordt circa 10%. Dit sluit aan bij de tiendepenning die we lange tijd in Europa hebben gebruikt. Met dit plan verschuiven we 30% van de loonkosten en risico voor de werkgevers van het moment dat arbeid wordt geleverd, naar het moment dat de hiermee gemaakte goederen en diensten daadwerkelijk worden verkocht. Het effect voor de netto inkomens blijft voor alle inkomensgroepen gelijk binnen een bandbreedte van een paar procent. Dit is noodzakelijk om het plan door de Tweede Kamer te krijgen. Met het huidige belastingsysteem wordt het leveren van arbeid zwaar belast en speculatieve misbruik van geld (vrijwel) niet belast. In het nieuwe systeem is dit precies andersom. Op dit moment hoeft een kleine groep rijke mensen en grote bedrijven door onder andere het gebruik van ‘brievenbusondernemingen’ aan de Zuidas in Amsterdam (bijna) geen belasting te betalen. Door invoeren van de transactiebelasting wordt deze ongelijke behandeling voor een groot deel opgelost.

Alternatief voor hypotheekrenteaftrek en huursubsidie
De hypotheekrenteaftrek is een sigaar uit eigen doos. De kosten hiervan betalen we zelf. Het werkt als een subsidie op winst van banken. De kosten van deze subsidie betalen we met belasting op arbeid. Als we de hypotheekrenteaftrek afschaffen kunnen we het tarief van de eerste twee belastingschijven met 6% verlagen. Zo zal een modale werknemer ca. € 2.000 per jaar minder belasting betalen. Op basis van het hypotheek obligatiesysteem dat al ruim twee eeuwen in Denemarken wordt toegepast en goed functioneert, heeft partij voor Mens en Spirit een alternatief voor de hypotheekrenteaftrek ontwikkeld. De overheid bepaald samen met de sociale partners (bedrijven en werknemers) welke rente de coöperatieve gemeenschapsbank mag rekenen. Dit is ongeveer 2% lager dan wat banken nu rekenen. Hierdoor is gebruik van de hypotheekrenteaftrek niet meer nodig. Door de rente die woningbouwverenigingen over hun leningen moeten betalen ook met circa 2% te verlagen, kunnen de huren met 15% tot 20% dalen en is minder gebruik van huursubsidie nodig.

Posted in: Economie

Post a Comment

You must be logged in to post a comment.